​Eerst weten waar je aan begint (column)

Een digitale visie klinkt als iets waar je eigenlijk alleen maar vóór kunt zijn. Wie wil er nu geen moderne gemeente, goede digitale dienstverlening en voldoende aandacht voor privacy en veiligheid.

Toch zit juist daar de crux

Putten krijgt een iVisie voor de komende jaren. Een mooie ambitie, met onderwerpen als digitalisering, AI, informatiebeveiliging en digitale dienstverlening. Allemaal zaken waar niemand van zal zeggen dat ze onbelangrijk zijn.

Maar soms is de belangrijkste vraag niet: waar willen we naartoe. Soms is de belangrijkste vraag: wat kost het en wat vraagt het van ons om daar te komen. En precies daar wringt het. De VVD Putten heeft de iVisie en de antwoorden van het college op onze vragen zorgvuldig bekeken. Onze conclusie is niet dat Putten geen digitale visie nodig heeft. Integendeel. Die is hard nodig. Onze conclusie is dat de visie nog niet besluitrijp is voor vaststelling door de gemeenteraad.

Een visie met nog behoorlijk wat open eindjes
 
Het college zegt dat de gemeenteraad met de iVisie vooral de koers en ambities voor 2027-2030 vaststelt. De concrete maatregelen, projecten en investeringen komen later. Dat klinkt overzichtelijk. Maar tegelijkertijd blijkt uit de beantwoording dat belangrijke onderdelen nog moeten worden uitgewerkt. De digitale weerbaarheid is nog niet concreet ingevuld. De benodigde extra personele capaciteit moet nog worden bepaald. En ook een deel van de financiële gevolgen is nog niet bekend.

Dat roept een eenvoudige vraag op:
Hoe kun je als gemeenteraad een koers voor vier jaar vaststellen als je nog niet weet wat een belangrijk deel van die koers gaat kosten en hoeveel capaciteit ervoor nodig is?
 
Natuurlijk begrijpen wij dat niet alles vooraf tot achter de komma kan worden berekend. Dat zou ook niet realistisch zijn. Maar tussen ‘alles vooraf dichttimmeren’ en ‘we zien later wel wat het wordt’ zit een wereld van verschil. Die ruimte moet de gemeenteraad krijgen. Putten kan niet alles alleen. Daar komt nog iets bij. Putten is een relatief kleine organisatie. Dat betekent dat we voor een deel van onze digitale ambities afhankelijk zijn van samenwerking met anderen.

Het college geeft dat zelf ook aan. De verdere ICT-samenwerking met Bunschoten bevindt zich bijvoorbeeld nog in een verkennende fase. Concrete plannen voor samenwerking met andere gemeenten zijn er op dit moment nog niet. Dat is op zichzelf geen probleem. Samenwerken kan juist verstandig zijn. Maar het betekent wel dat we moeten weten waar we afhankelijk van zijn. En misschien nog belangrijker: welke zaken gaan we zelf doen, welke gaan we samendoen en wat kopen we in bij marktpartijen. Dat zijn keuzes die gevolgen hebben voor geld, mensen, kennis en onze afhankelijkheid van leveranciers.

AI klinkt klein, maar kan structureel worden. Ook de structurele licentiekosten verdienen aandacht. Op de vraag welke licenties precies worden bedoeld, verwijst het college vooral naar het professionaliseren van het gebruik van AI-tools. Dat is interessant, want AI ontwikkelt zich razendsnel. Daarom is het niet voldoende om alleen te constateren dat er licentiekosten zijn. De gemeenteraad moet kunnen begrijpen welke ontwikkeling wordt voorzien en welke structurele lasten daar mogelijk bij horen.

Want een digitale keuze die vandaag klein lijkt, kan over een paar jaar een structurele verplichting blijken. Geen blanco cheque. Misschien is dat wel de kern van ons bezwaar. Een visie moet richting geven. Maar een visie mag geen blanco cheque worden.
 
Wij willen daarom vooraf duidelijker weten wat de prioriteiten zijn. Wat moet absoluut worden gerealiseerd. Wat kan alleen als er voldoende capaciteit en geld beschikbaar is. Wat zijn de financiële gevolgen. Welke personele inzet is nodig. Welke risico’s lopen we. En hoe afhankelijk worden we van samenwerkingspartners en leveranciers. En vervolgens: hoe controleren we als gemeenteraad of het ook daadwerkelijk gebeurt. Want de raad moet niet alleen in actie komen als er achteraf extra geld nodig blijkt. De raad moet gedurende de uitvoering kunnen zien of de afgesproken koers wordt gevolgd en of bijsturing nodig is. Daarom zijn concrete resultaten en meetbare indicatoren belangrijk.
Eerst duidelijkheid, dan een besluit. Het college heeft aangegeven dat het vaststellen van de iVisie nog geen goedkeuring betekent voor het daadwerkelijk uitgeven van de geraamde middelen. Die besluitvorming volgt bij de begroting. Dat is waar. Maar daarmee is niet gezegd dat het vaststellen van de iVisie vrijblijvend is. De gemeenteraad legt daarmee wel degelijk een meerjarige richting vast. En als je een richting vastlegt, moet je ook voldoende weten wat die richting betekent.
 
Daarom is onze boodschap simpel:
VVD Putten is niet tegen digitalisering. Wij zijn vóór een goede digitale visie voor Putten. Maar juist daarom moet die visie stevig genoeg zijn voordat de gemeenteraad haar vaststelt. Werk de openstaande punten verder uit. Maak duidelijk wat de prioriteiten zijn. Geef inzicht in de financiële en personele gevolgen. Maak duidelijk welke risico’s en afhankelijkheden er zijn. En zorg voor concrete doelen waarmee de gemeenteraad de uitvoering kan volgen.

Ons advies was daarom: werk de iVisie verder uit en kom er over twee maanden mee terug naar de gemeenteraad.
 
Niet omdat Putten moet wachten met digitaliseren. Maar omdat we eerst willen weten waar we aan beginnen. Dat lijkt ons geen rem op vooruitgang. Dat is gewoon goed bestuur.

VVD Putten schrijft met enige regelmaat een column voor Puttense Zaken. Deze keer is het de beurt aan Hedi Wassink, raadslid VVD Putten. Reageren? Stuur een email naar [email protected].

Deze publicatie betreft commerciële content. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid.

VVD Putten