De gemeente Putten waarschuwt dat de toenemende netcongestie een serieuze bedreiging vormt voor woningbouwprojecten, economische ontwikkeling en de verduurzaming van woningen en bedrijven.
Dat blijkt uit een informatiebrief van het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad.Hoewel er momenteel nog geen sprake is van een aansluitstop in Putten, neemt de druk op het elektriciteitsnet in de regio snel toe
Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar transportcapaciteit op het elektriciteitsnet groter is dan het beschikbare aanbod. Daardoor kunnen nieuwe woningen, bedrijven en duurzame energieprojecten niet altijd direct worden aangesloten op het net.
In verschillende delen van Nederland leidt dit inmiddels tot ernstige problemen. Zo hebben netbeheerders in de regio Utrecht onlangs een aansluitpauze aangekondigd. Nieuwe aansluitingen kunnen daar tijdelijk niet meer worden gerealiseerd totdat extra capaciteit beschikbaar komt.
Voor Putten geldt zo’n maatregel nog niet, maar volgens het college is niet uitgesloten dat ook deze gemeente in de nabije toekomst met vergelijkbare beperkingen te maken krijgt.
Gelderland voorlopig gevrijwaard van aansluitstop
De provincie Gelderland heeft samen met het Rijk, netbeheerders en de provincies Flevoland en Utrecht de afgelopen maanden gewerkt aan maatregelen om een regionale aansluitstop te voorkomen. Daarbij is het zogenoemde FGU-gebied (Flevoland, Gelderland en Utrecht) opgedeeld in vijf afzonderlijke congestiegebieden.
Putten valt binnen congestiegebied 4. Voor deze gebieden moet extra flexibel vermogen worden georganiseerd. Dat kan onder meer door elektriciteitsopslag en flexibele opwek van energie.
Volgens de provincie is een directe aansluitpauze in de drie Gelderse congestiegebieden voorlopig niet noodzakelijk, mits nog dit jaar verschillende maatregelen worden uitgevoerd. De beschikbaarheid van voldoende opslag- en opwekcapaciteit speelt daarbij een cruciale rol.
Nieuwe aanpak voor woningbouwprojecten
Naast technische oplossingen wordt gewerkt aan een nieuwe procedure voor woningbouwontwikkelingen. Gemeenten krijgen daarin een belangrijkere rol.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) werkt samen met netbeheerders aan een systeem waarbij aansluitingen voor woningbouw- en onderwijsprojecten al tien jaar vóór de daadwerkelijke bouw kunnen worden aangevraagd. Op die manier krijgen deze projecten eerder een plek op de wachtlijst en kunnen toekomstige capaciteitsproblemen beter worden opgevangen.
De nieuwe werkwijze moet op 1 oktober 2026 ingaan. Over de invoering wordt echter nog overleg gevoerd, onder meer omdat kleinere gemeenten meer voorbereidingstijd nodig hebben.
Daarnaast wordt van gemeenten verwacht dat zij actief meewerken aan het vinden van locaties voor energieopslag, regelstations en nieuwe onderstations die nodig zijn voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet.
Belangrijke deadline op 1 juli
Voor Putten is vooral de situatie rond 1 juli 2026 van belang. Vanaf die datum vervalt de huidige reservering die netbeheerders aanhouden voor kleinverbruikers, waaronder veel woningbouwprojecten. Daarna ontstaat ook voor deze categorie een wachtlijst.
Tot 1 juli kunnen projecten die binnen drie jaar daadwerkelijk met de bouw starten nog gebruikmaken van de bestaande reserveringsregeling bij netbeheerder Liander.
Volgens de gemeente is dat met name relevant voor woningbouwlocatie Halvinkhuizen en bedrijventerrein Henslare. Voor deze ontwikkelingen is tijdige aanvraag van netcapaciteit van groot belang.
Gemeente onderzoekt lokale oplossingen
Om betrokken partijen voor te bereiden op de veranderende situatie organiseert de gemeente informatiebijeenkomsten voor medewerkers die bij ruimtelijke projecten betrokken zijn. Ook wordt een informatiebrief opgesteld voor projectontwikkelaars en andere externe partijen.
Daarnaast onderzoekt Putten of lokale en regionale energieopwekking in combinatie met opslag kan bijdragen aan het verminderen van de druk op het elektriciteitsnet. Daarbij wordt samengewerkt met regionale partners binnen de EHPZ-regio en de Woontafel Noord-Veluwe.
Binnen die regionale samenwerking wordt, met financiële steun van de provincie Gelderland, een speciale adviseur netcongestie aangesteld. Deze moet ervoor zorgen dat de uitbreiding van het elektriciteitsnet beter aansluit op de woningbouwopgave in de regio.
De boodschap van het college is duidelijk: hoewel Putten op dit moment nog niet direct wordt getroffen door een aansluitstop, vormt netcongestie een groeiende uitdaging voor de gemeente. Tijdige aanvragen van aansluitingen, regionale samenwerking en investeringen in opslag en flexibele energievoorzieningen moeten voorkomen dat woningbouw en economische ontwikkeling in de toekomst vertraging oplopen.